Çin  düşünürü Lao Tzu'nun  öyküsü...

Köyün birinde bir yaşlı adam varmış. Çok fakirmiş  ama Kral bile onu kıskanırmış... Öyle dillere destan bir beyaz atı varmış ki, Kral bu at için ihtiyara nerdeyse hazinesinin tamamını  teklif etmiş ama adam satmaya yanaşmamış..

"Bu at, bir at değil benim için; bir dost, insan dostunu  satar mı" dermiş hep. Bir sabah kalkmışlar ki, at yok. Köylü  ihtiyarın başına toplanmış: "Seni ihtiyar bunak, bu atı sana  bırakmayacakları, çalacakları belliydi. Krala satsaydın,  ömrünün sonuna kadar beyler gibi yaşardın. Şimdi ne paran  var, ne de atın" demişler...

İhtiyar: "Karar vermek için  acele etmeyin" demiş. "Sadece at kayıp" deyin,  "Çünkü gerçek bu. Ondan ötesi sizin  yorumunuz ve verdiğiniz karar. Atımın kaybolması, bir talihsizlik mi, yoksa  bir şans mı? Bunu henüz bilmiyoruz. Çünkü bu olay  henüz bir başlangıç. Arkasının nasıl geleceğini kimse  bilemez."

Köylüler ihtiyar bunağa kahkahalarla  gülmüşler. Aradan 15 gün geçmeden at, bir gece ansızın  dönmüş... Meğer çalınmamış, dağlara gitmiş kendi  kendine. Dönerken de, vadideki 12 vahşi atı peşine takıp getirmiş. Bunu gören köylüler toplanıp ithiyardan özür  dilemişler. "Babalık" demişler, "Sen haklı çıktın.  Atının kaybolması bir talihsizlik değil adeta bir devlet kuşu oldu senin  için, şimdi bir at sürün var.."

"Karar vermek için gene acele ediyorsunuz" demiş  ihtiyar. "Sadece atın geri döndüğünü söyleyin. Bilinen gerçek sadece bu. Ondan ötesinin ne  getireceğini henüz bilmiyoruz. Bu daha başlangıç. Birinci  cümlenin birinci kelimesini okur okumaz kitap hakkında nasıl fikir  yürütebilirsiniz?"

Köylüler bu defa açıkçn ihtiyarla dalga  geçmemişler ama içlerinden "Bu herif sahiden gerzek"  diye geçirmişler... Bir hafta geçmeden, vahşi atları terbiye  etmeye çalışan ihtiyarın tek oğlu attan düşmüş ve ayağını  kırmış. Evin geçimini temin eden oğul şimdi uzun zaman yatakta  kalacakmış. Köylüler gene gelmişler ihtiyara. "Bir kez daha  haklı çıktın" demişler.

"Bu atlar yüzünden tek oğlun, bacağını uzun süre kullanamayacak. Oysa sana bakacak başkası da yok. Şimdi skisinden daha  fakir, daha zavallı olacaksın" demişler. İhtiyar "Siz erken karar  verme hastalığına tutulmuşsunuz" diye cevap vermiş.

"O kadar acele etmeyin. Oğlum bacağını kırdı. Gerçek bu.  Ötesi sizin verdiğiniz karar. Ama acaba ne kadar doğru. Hayat  böyle küçük parçalar halinde gelir ve ondan  sonra neler olacağı size asla bildirilmez." Birkaç hafta  sonra, düşmanlar kat kat büyük bir ordu ile saldırmış. Kral  son bir ümitle eli silah tutan bütün gençleri askere  çağırmış. Köye gelen görevliler, ihtiyarın kırık bacaklı  oğlu dışında bütün gençleri askere almışlar. Köyü  matem sarmış. Çünkü savaşın kazanılmasına imkân  yokmuş, giden gençlerin ya öleceğini ya da esir düşeceğini  herkes biliyormuş.

Köylüler, gene ihtiyara gelmişler... "Gene haklı olduğun kanıtlandı" demişler. "Oğlunun bacağı kırık ama  hiç değilse yanında. Oysa bizimkiler, belki asla köye  dönemeyecekler. Oğlunun bacağının kırılması, talihsizlik değil, şansmış  meğer..."

"Siz erken karar vermeye devam edin" demiş, ihtiyar.  "Oysa ne olacağını kimseler bilemez. Bilinen bir tek gerçek var.  Benim oğlum yanımda, sizinkiler askerde... Ama bunların hangisinin talih, hangisinin şnssızlık olduğunu sadece Allah biliyor."

Lao Tzu, öyküsünü şu  nasihatla tamamlamış:

"Acele karar vermeyin. Hayatın  küçük bir dilimine bakıp tamamı hakkında karar vermekten  kaçının. Karar; aklın durması halidir. Karar verdiniz mi, akıl  düşünmeyi, dolayısı ile gelişmeyi durdurur. Buna rağmen akıl, insanı daima karara zorlar. Çünkü gelişme halinde olmak tehlikelidir ve insanı huzursuz yapar. Oysa gezi asla sona ermez. Bir  yol biterken yenisi başlar. Bir kapı kapanırken, başkası açılır. Bir hedefe ulaşırsınız ve daha yüksek bir hedefin hemen
oracıkta olduğunu görürsünüz."

Lao Tzu